Thiết lập thực đơn ăn dặm khoa học cho bé là điều mà các bà mẹ bỉm sữa cần làm, nhằm hỗ trợ tốt nhất cho hệ tiêu hóa và sự phát triển toàn diện của trẻ ngay từ nhỏ.

Thực tế thì thời gian ăn dặm lý tưởng cho bé theo các chuyên gia là từ 6 tháng tuổi. Tuy nhiên, thời gian này còn phụ thuộc vào thể trạng của mỗi bé, có bé đòi ăn sớm, bé lại muộn hơn (nhất là bé sinh thiếu tháng). Và thường thì từ 4-6 tuổi, bé đã bắt đầu xuất hiện các dấu hiệu “đòi ăn dặm”. Do đó, để thiết lập được thực đơn ăn dặm phù hợp, mẹ cần chú ý cân bằng giữa yếu tố dinh dưỡng, tính phù hợp với thể trạng trong từng giai đoạn phát triển của trẻ và quan trọng nhất là tạo được sự thích thú cho bé với thức ăn. Các mẹ có thể tham khảo một vài thực đơn ăn dặm cho bé từ 4 – 12 tháng tuổi sau (tùy vào thể trạng của mỗi bé mà điều chỉnh cho phù hợp).

1/ THỰC ĐƠN ĂN DẶM CHO BÉ TỪ 4 – 5 THÁNG TUỔI

Đây được xem là thời điểm bé bắt đầu làm quen với chế độ ăn dặm vì trước đó chỉ quen với sữa mẹ, hệ tiêu hóa còn non yếu, nhất là các bé đòi ăn dặm sớm từ 4 – 5 tháng tuổi. Do đó, mẹ cần đặc biệt chú ý khi xây dựng thực đơn ăn dặm. Cụ thể:

– Vẫn duy trì cho bé bú sữa mẹ đều đặn, chỉ kết hợp cho bé ăn cháo loãng xay nhuyễn, rây mịn hoặc sữa bột
– Đối với các bé 6 tháng tuổi nếu đã sử dụng được rau củ quả thì cần được xay nhuyễn và ray mịn.
– Tuyệt đối không ép bé ăn, tránh bé ghét thức ăn, hình thành thói quen ăn uống xấu từ nhỏ.
– Dinh dưỡng cần đảm bảo đủ các nhóm chất như đạm, bột đường, chất béo và rau củ quả, trái cây.

Thực đơn 1: Súp gạo, khoai tây nghiền, nước cam, nước rau củ…

Lúc này mẹ vẫn nên cho bé bú là chủ yếu. Kết hợp 1 bữa ăn dặm/ngày vào buổi trưa (lượng nhỏ). Với thực đơn như:
– Súp gạo (nghiền mịn nấu súp)
– Khoai tây nghiền (nghiền mịn ít khoai tây pha với nước ấm)
– Nước ép cam cà rốt  

thuc-don-an-dam-cho-be-4-12-thang

Thời điểm này, thực đơn ăn dặm cho bé cần sử dụng với lượng nhỏ, chủ yếu để bé làm quen, không nên sử dụng chất đạm sớm. Mẹ có thể cho bé dùng nước rau củ, trái cây hoặc nước thịt để bé làm quen từ từ.

>>  THAM KHẢO : THỰC ĐƠN ĂN DẶM CHO BÉ 9-10 THÁNG TUỔI TĂNG CÂN, PHÁT TRIỂN CHIỀU CAO 

2/ THỰC ĐƠN ĂN DẶM CHO BÉ TỪ 5 – 6 THÁNG TUỔI

Từ 5-6 tháng tuổi bé có dấu hiệu đòi ăn dặm là phù hợp nhất, mẹ nên bắt đầu chế độ ăn dặm của trẻ với các thức ăn loãng, vẫn duy trì cho bé bú sữa mẹ. Song song đó kết hợp ăn dặm 1-2 bữa/ngày (tùy thể trạng và sở thích của mỗi bé).

Thực đơn 2: Táo hấp trộn sữa mẹ

Chuẩn bị:
– ½ quả táo vừa
– ít sữa mẹ/nước ấm

Cách làm: 

Bước 1: Rửa sạch táo, gọt vỏ, cắt miếng vừa ăn

Bước 2: Cho táo vào nồi hấp cách thủy từ 10-15 phút để táo chín

Bước 3: Nghiền nhuyễn táo trộn với sữa mẹ hoặc nước ấm phù hợp cho bé dùng.

Mẹ có thể áp dụng thực đơn này với bí đỏ hoặc khoai lang, đậu Hà Lan nghiền để cho bé bắt đầu làm quen.

Thực đơn 3: Cháo cải ngọt + đậu hũ non

Khi bé đã quen, mẹ có thể bắt tay thực hiện các món ăn dặm khác như cháo cải ngọt + đậu hũ non:

Cải rửa sạch, luộc chín, cắt nhỏ, sau đó nghiền nhuyễn, lọc qua rây. Đậu phụ non chần qua nước sôi rồi nghiền mịn như cải. Trộn đều 2 nguyên liệu vào bát để thành hỗn hợp sệt là được.

Thực đơn 4: Bột cháo rau dền thịt gà 

Chuẩn bị:

– ½ chén bột/cháo mịn
– 1 muỗng gạt thịt gà băm nhuyễn
– 1 muỗng canh nước gạt rau dền nghiền nhuyễn
– ½ muỗng dầu oliu

thuc-don-an-dam-cho-be-4-12-thang-1

Cách làm:

Bột hoặc cháo sau khi đã chế biến, nấu mịn cho vào nồi đun, thêm ít nước cho loãng. Đánh đều cho nhuyễn, sau đó cho thịt gà vào đun. Đến khi nồi bột sôi lăn tăn thì cho nước rau dền vào, khuấy đều. Cuối cùng trước khi tắt bếp thêm ít dầu oliu đảo đều, đợi nguội là có thể cho bé dùng.

Mẹ cũng có thể áp dụng công thức trên với các loại bột ăn dặm khác như bột cháo đỗ Hà Lan, rau cải làn, thịt heo hay bột cháo gấc thịt bò khoai tây…

Thực đơn 5: Cháo thịt bò măng tây

Chuẩn bị:

– ½ bát cháo trắng
– 1 cây măng tây
– 10g thịt bò
– Dầu oliu hoặc dầu mè
– 1 tép tỏi nhỏ

Cách làm: 

Bước 1: Rửa sạch thịt bò rồi băm nhuyễn. Măng tây lấy phần non cắt khúc.
Bước 2: Phi thơm tỏi băm mịn với ít dầu ăn rồi cho thịt bò vào xào cùng măng tây đến khi chín thì mang đi xay nhuyễn.
Bước 3: Cháo nấu chín, xay nhuyễn, cho vào nồi đun sôi thì cho hỗn hợp thịt bò và măng tây vào trộn đều. Tắt bếp, đợi nguội thì cho bé ăn.

Thực đơn 6: Cháo tôm rau chân vịt

Chuẩn bị:

– ½ – 1 bát cháo trắng đã nghiền mịn (tùy nhu cầu của bé)
– 3 con tôm
– 1 nắm rau chân vịt lấy phần lá
– Dầu oliu

thuc-don-an-dam-cho-be-4-12-thang-6

Cách làm:

Bước 1: Tôm bóc vỏ, làm sạch gân đen ở sống lưng. Rau chân vịt rửa sạch. Sau đó xay nhuyễn tôm và rau để riêng 2 bát.
Bước 2: Xào tôm với ít dầu ăn rồi cho vào cháo nấu, để lửa riu riu đến khi tôm mềm. Khi cháo gần chín thì cho rau chân vịt vào. Khuấy đều, để nguội rồi cho bé dùng.
Chế độ ăn dặm cho bé 6 tháng tuổi vẫn cần duy trì sữa mẹ là chính. Mỗi ngày chỉ nên bổ sung 1-2 bữa ăn dặm gồm thức ăn chính và trái cây như đu đủ chín, chuối, hồng xiêm… ở các bữa phụ.

3/ THỰC ĐƠN ĂN DẶM CHO BÉ TỪ 7 – 8 THÁNG TUỔI

Sau thời gian tập ăn dặm, đây là thời điểm bé bắt tay vào chế độ ăn dặm thực sự. Lúc này mẹ cần thay đổi thực đơn đa dạng và phong phú để kích thích sự thèm ăn của trẻ. Bên cạnh bú sữa mẹ thì mẹ nên tăng cường đều đặn 2 bữa ăn dặm mỗi ngày cho bé.

Các thực phẩm bé có thể sử dụng trong thời điểm từ 7-8 tháng tuổi như ngũ cốc, sữa chua, pho mát, chất đạm, dầu ăn (2-2.5g/ngày). Đồng thời, mẹ có thể bắt đầu cho bé làm quen với thức ăn không quá mịn, không cần rây.

Thực đơn 7: Cháo thịt gà bí đỏ

Chuẩn bị:

– Nắm gạo tẻ
– Một ít thịt gà cắt miếng nhỏ
– 3-4 miếng bí đỏ cắt nhỏ
– 1 viên phô mai

thuc-don-an-dam-cho-be-4-12-thang-8

Cách làm: 

Bước 1: Gạo tẻ nấu nhừ thành cháo. Thịt gà luộc chín, hấp mềm, cắt nhỏ rồi dùng chày nghiền nhuyễn. Bí đỏ luộc chín, nghiền nhuyễn.
Bước 2: Cho thịt gà, bí đỏ và phô mai vào nồi cháo rồi đun nóng, khuấy đều. Đợi cháo nguội thì cho bé ăn.

Thực đơn 8: Cháo yến mạch rau củ

Chuẩn bị:

– 200ml nước lọc
– 20gr cà rốt luộc chín mềm, xắt hạt lựu
– 20gr khoai lang luộc cắt nhỏ
– 30gr yến mạch

Cách làm:

Bước 1: Ngâm yến mạch với 200ml nước trong 15-20 phút. Sau đó cho yến mạch lên bếp đun ầm 10 phút đến khi chín.
Bước 2: Rau củ sau khi sơ chế, nghiền nhỏ thì cho vào nồi cháo nấu chín, tắt bếp, đợi nguội thì cho bé dùng.

Thực đơn 9: Súp miso khoai tây

Chuẩn bị: 

– 30g khoai tây
– 1 thìa tương miso
– 60ml nước

Cách làm:

Bước 1: Ninh nhừ khoai tây với 60ml nước
Bước 2: Thêm tương miso vào nồi đun trong 2 phút. Đem súp đi nghiền cho bé ăn.

Thực đơn 10: Chuối trộn bắp cải

Chuẩn bị:

– 15gr chuối
– 10gr bắp cải

Cách làm: Luộc chín và nghiền nhuyễn bắp cải. Nghiền nhỏ chuối. Trộn chung 2 nguyên liệu này rồi cho bé ăn.

Thực đơn 11: Súp gà bắp cải

Chuẩn bị:

– 2 thìa thịt gà
– 2 thìa bắp cải
– 50ml nước
– 1 thìa bột năng

thuc-don-an-dam-cho-be-4-12-thang-11

Cách làm:

Bước 1: Thịt gà luộc chín, băm nhỏ. Bắp cải rửa sạch, luộc chín, băm nhỏ
Bước 2: Cho thịt gà, bắp cải vào nồi nấu với 50ml nước tầm 5 phút
Bước 3: Hòa bột năng với 3 thìa nước, sau đó đổ vào nồi súp, đợi sôi thì tắt bếp.

Thực đơn 12: Bông cải trắng sốt cà chua

Chuẩn bị:
– 2 thài bông cải trắng
– 2 thìa cà chua
– 2 thìa nước dùng gà hoặc thịt…

Cách làm: Bông cải luộc chín, giã nhỏ. Cà chua gọt vỏ, bỏ hạt, thái nhỏ cho vào nấu với nước dùng. Sau đó trộn đều bông cải trắng với cà chua là được.

4/ THỰC ĐƠN ĂN DẶM CHO BÉ TỪ 9 – 12 THÁNG TUỔI

Lúc này mẹ đã có thể sử dụng bột đặc, tăng bữa ăn dặm thành 3 bữa/ngày, chỉ nên duy trì cho bé bú 1 lần/ngày. Đặc biệt trong thời gian này bé thường thích tự ăn, do đó mẹ nên cho bé tiếp xúc với các món ăn miếng vừa đủ, đã được nấu mềm.

Thực đơn 13: Trứng xào bông cải

Chuẩn bị:

– 1-2 nhánh bông cải xanh
– 1 lòng đỏ trứng gà
– 15ml nước dùng

Cách làm: Bông cải rửa sạch, luộc chín, thái nhỏ, cho vào nồi nấu với nước dùng. Đánh bông lòng đỏ trứng, đổ vào xào với bông cải đến khi chín đều, đợi nguội là có thể cho bé tự ăn.

Thực đơn 14: Mỳ gà cà chua

Chuẩn bị:

– 50g bún khô
– 150ml nước dùng gà
– 2 thìa cà chua
– 2 thìa thịt gà

Cách làm: 

Bước 1: Bún khô luộc chín, xả qua nước lạnh, sau đó cắt khúc nhỏ. Cà chua gọt vỏ, bỏ hạt, thái nhỏ, sau đó xào chín. Thịt gà luộc hoặc hấp chín rồi xé, băm nhỏ.
Bước 2: Cho nước dùng gà vào nấu sôi, sau đó thả bún, cà chua, thịt gà vào nấu chúng đến khi sôi là được.

Thực đơn 15: Bông cải nấu cá

Chuẩn bị:

– ½ nhánh bông cải xanh, ½ nhánh bông cải trắng
– Một ít cá nạc, không xương
– Dầu ăn
– Nước dùng cá

thuc-don-an-dam-cho-be-4-12-thang-15

Cách làm:

Bước 1: Bông cải luộc chín, thái nhỏ. Cá hấp bỏ xương, dằm nhỏ. 
Bước 2: Cho dầu ăn vào phi với cà, thêm bông cải và cho nước dùng vào đun sôi, sau đó tắt bếp, đợi nguội là có thể cho bé dùng.

Thực đơn 16: Súp gà nấm hương

Chuẩn bị: 

– 5g thịt gà nạc
– 5g nấm hương
– 100ml nước dùng gà
– 1 thìa bột năng
– ít muối

Cách làm:

Bước 1: Thịt gà luộc chín, thái hoặc xé nhỏ. Nấm hương rửa sạch, thái nhỏ
Bước 2: Cho thịt gà, nấm hương vào nấu với 100ml nước dùng gà cho đến khi chín nhừ. Thêm tí muối, đổ nước đã hòa với bột năng vào để tạo độ sánh là được.

Thực đơn 17: Bún bò rau cải

Chuẩn bị:

– 50g bún khô
– 20g thịt bò
– Ít cải ngọt
– Nước dùng
– Dầu oliu

Cách làm:

Bước 1: Bún khô luộc chín, rửa qua nước lạnh, cắt ngắn cho vào bát. Rau rửa sạch, luộc chín, cắt khúc nhỏ. Thịt bò thái nhỏ xào chín với ít dầu oliu.
Bước 2: Đun sôi nước dùng, thêm ít muối hoặc mắm, đổ vào bát bún và thêm rau, thịt bò vào chung là dùng được.

Thực đơn 18: Bánh mì sandwich + cà chua bi + trứng chiên

Mẹ có thể cho bé tự ăn với thực đơn này. Vừa giúp bé tăng kỹ năng nhai, xé vừa tạo tính tự lập cho trẻ.

Thực đơn 19: Củ cải kho bò

Chuẩn bị:

– ½ củ cải
– ¼ quả táo
– 30g thịt bò nạc
– Dầu ăn, nước tương

Cách làm:

Bước 1: Thịt bò thái miếng nhỏ, mỏng. Củ cải và táo gọt vỏ thái miếng nhỏ.
Bước 2: Cho dầu ăn vào nồi, cho tiếp các nguyên liệu vào xào cùng một ít nước tương, thêm 50ml nước ninh đến nhừ là được.

Thực đơn 20: Mì ống hình chữ cái nấu cùng thịt bò, khoai tây, cà rốt, cà chua

Thực đơn 21: Cơm gà nát, khoai tây và phô mai

Sau 1 tuổi, mẹ nên cho bé ăn cơm nát, làm quen với các món ăn và gia vị.

Có khá nhiều cách xây dựng thực đơn ăn dặm cho bé từ kiểu truyền thống, Nhật cho đến ăn dặm chỉ huy. Tuy nhiên dù áp dụng kiểu nào thì mẹ cũng cần chú ý đến dinh dưỡng, tính phù hợp và sự thích thú cho trẻ.

>> THAM KHẢO : 100 ++ THỰC ĐƠN ĂN DẶM CHO BÉ ĐẦY ĐỦ CHẤT DINH DƯỠNG